Posts Tagged ‘คำราชาศัพท์’

คำราชาศัพท์

Written on ตุลาคม 23rd, 2009 by editor_bowno shouts

คำราชาศัพท์ หมายถึง  ศัพท์สำหรับพระมหากษัตริย์

คำราชาศัพท์ใช้กับพระมหากษัตริย์   เจ้านายหรือพระบรมวงศานุวงศ์  พระสงฆ์และสุภาพชน

ลักษณะการใช้ราชาศัพท์

๑.สำหรับพระมหากษัตริย์

คำนามที่เป็นชื่อสิ่งของสำคัญที่ควรยกย่อง มีคำเติมหน้า

ได้แก่ พระบรมมหาราช  พระบรมมหา  พระบรมราช  พระบรม  พระอัคราช  พระอัคร และพระมหา เช่น พระบรมมหาราชวัง  พระบรมมหาชนก  พระบรมราชชนนี  พระบรมราชวงศ์  พระบรมอัฐิ พระบรมโอรสาธิราช  พระอัครชายา  พระมหาปราสาท  พระมหาเศวตฉัตร

(เพิ่มเติม…)

คำราชาศัพท์

Written on ตุลาคม 22nd, 2009 by editor_bowno shouts

คำราชาศัพท์ถ้าแปลตามรูปศัพท์ หมายถึง ศัพท์สำหรับพระมหากษัตริย์ คำราชาศัพท์ใช้กับพระมหากษัตริย์ เจ้านายหรือพระบรมวงศานุวงศ์ พระสงฆ์และคนสุภาพ ราชาศัพท์เป็นวัฒนธรรมทางภาษาที่ชาวไทยใช้สื่อสารกับบุคคล ดังกล่าวด้วยความเชื่อและการยกย่องมาแต่โบราณกาล

ลักษณะการใช้ราชาศัพท์

๑. คำราชาศัพท์ที่ใช้เป็นคำนาม
๑.๑ คำนามที่ไม่ใช้คำใดๆ ประกอบ ได้แก่คำนามประเภทสมุหนาม เช่น คณะ สมาคม  มูลนิธิ เป็นต้น อีกพวกหนึ่ง ได้แก่ คำนามที่เป็นราชาศัพท์แล้วในตัว เช่น ตำหนัก วัง เป็นต้น พวกหลังนี้เมื่อใช้ในระดับสูงขึ้นไปต้องใช้คำอื่นประกอบ เช่น ตำหนัก(เรือนเจ้านาย) พระตำหนัก(เรือนของพระมหากษัตริย์)
๑.๒  คำนามที่ใช้คำอื่นประกอบเพื่อเป็นราชาศัพท์
ก.  สำหรับพระมหากษัตริย์
* คำนามที่เป็นชื่อสิ่งของสำคัญที่ควรยกย่อง มีคำเติมหน้า ได้แก่ พระบรมมหาราช พระบรมมหา พระบรมราช พระบรม  พระอัคราช  พระอัคร และพระมหา  เช่น พระบรมมหาราชวัง  พระบรมมหาชนกพระบรมราชชนนี พระบรมราชวงศ์  พระบรมอัฐิ พระบรมโอรสาธิราช  พระอัครชายา  พระมหาปราสาท  พระมหาเศวตฉัตร  เป็นต้น
* คำนามเป็นชื่อสิ่งสำคัญรองลงมา  นำหน้าด้วยคำ“พระราช”  เช่น พระราชวังพระราชวงศ์ พระราชทรัพย์ พระราชลัญจกร  เป็นต้น
* คำนามเป็นชื่อของสิ่งสามัญทั่วไปที่ไม่ถือว่าสำคัญส่วนใหญ่เป็นคำบาลี สันสกฤต เขมร และคำไทยเก่า แต่บางคำก็เป็นคำไทยธรรมดานำหน้าด้วยคำ “พระ”  เช่น  พระกร  พระบาทพระโรค พระฉาย พระแท่น พระเคราะห์ เป็นต้น คำนามใดที่เป็น
คำประสม  มีคำ “พระ” ประกอบอยู่แล้ว  ห้ามใช้คำ   “พระ”  นำหน้าซ้อนอีก เช่น  พานพระศรี (พานหมาก)  ขันพระสาคร (ขันน้ำ) เป็นต้น
* คำนามที่เป็นชื่อสิ่งไม่สำคัญและคำนั้นมักเป็นคำไทย นำหน้าด้วยคำว่า “ต้น” เช่น  ม้าต้น  ช้างต้น  เรือนต้น และนำหน้าด้วย “หลวง” เช่น ลูกหลวง หลานหลวง รถหลวง เรือหลวง สวนหลวง ส่วน “หลวง” ที่แปลว่าใหญ่ ไม่จัดว่าเป็นราชาศัพท์ เช่นภรรยาหลวง เขาหลวง ทะเลหลวง เป็นต้น นอกจากคำว่า “ต้น” และ “หลวง” ประกอบท้ายคำแล้วบางคำยังประกอบคำอื่นๆอีก เช่น รถพระที่นั่งเรือพระ ที่นั่งรถทรง เรือทรง ม้าทรง ช้างทรง น้ำสรง ห้องสรง  ของเสวย โต๊ะเสวย ห้องบรรทม เป็นต้น

(เพิ่มเติม…)

คำราชาศัพท์

Written on ตุลาคม 22nd, 2009 by editor_bowno shouts

ความหมายของคำราชาศัพท์
คำราชาศัพท์ คือ คำสุภาพที่ใช้ให้เหมาะสมกับฐานะของบุคคลต่างๆ คำราชาศัพท์เป็นการกำหนดคำและภาษาที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมอันดีงามของ ไทย แม้คำราชาศัพท์จะมีโอกาสใช้ในชีวิตน้อย แต่เป็นสิ่งที่แสดงถึงความละเอียดอ่อนของภาษาไทยที่มีคำหลายรูปหลายเสียงใน ความหมายเดียวกัน และเป็น ลักษณะพิเศษของภาษาไทย โดยเฉพาะ ซึ่งใช้กับบุคคลกลุ่มต่างๆ ดังต่อไปนี้

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ
พระบรมวงศานุวงศ์
พระภิกษุสงฆ์ สามเณร
ขุนนาง ข้าราชการ
สุภาพชน
บุคคลในกลุ่มที่ 1 และ 2 จะใช้ราชาศัพท์ชุดเดียวกัน เช่นเดียวกับบุคคลในกลุ่มที่ 4 และ 5 ก็ใช้คำราชาศัพท์ในชุดเดียวกันและเป็นคำราชาศัพท์ที่เราใช้อยู่เป็นประจำใน สังคมมนุษย์เราถือว่าการให้เกียรติแก่บุคคลที่เป็นหัวหน้าชุมชน หรือผู้ที่ชุมชนเคารพนับถือนั้น เป็นวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของมนุษยชาติ ทุกชาติ ทุกภาษา ต่างยกย่องให้เกียรติแก่ผู้เ ป็นประมุขของชุมชนด้วยกันทั้งสิ้น ดังนั้นแทบทุกชาติ ทุกภาษาจึงต่างก็มี คำสุภาพ สำหรับใช้กับประมุขหรือผู้ที่เขาเคารพนับถือ จะมากน้อยย่อมสุดแต่ขนบประเพณีของชาติ และจิตใจของประชาชนในชาติว่ามีความเคารพในผู้เป็นประมุขเพียงใด เมืองไทยเราก็มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของชาติ และพระประมุขของเรา แต่ละพระองค์ทรงพระปรีชาสามารถ จึงทำให้ประชาชนส่วนใหญ่มีความ เคารพสักการะอย่างสูงสุดและมีความจงรกภักดีอย่างแนบแน่นตลอดมานับตั้งแต่ โบราณกาลจนถึงปัจจุบันคำราชาศัพท์เริ่มมีมาตั้งแต่สมัยใด

(เพิ่มเติม…)

คำราชาศัพท์

Written on ตุลาคม 22nd, 2009 by editor_bowno shouts

คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย

ผม = พระเกศา ไหปลาร้า = พระรากขวัญ จุก = พระโมฬี นม = พระถัน, พระเต้า

หน้าผาก = พระนลาฎ ท้อง = พระอุทร ฟัน = พระทนต์ เอว = บั้นพระองค์, พระกฤษฎี

ลิ้น = พระชิวหา หลัง = พระขนอง นิ้วมือ = พระองคุลี บ่า = พระอังสะ

นิ้วชี้ = พระดรรชนี ขนระหว่างคิ้ว = พระอุณาโลม เงา = พระฉายา จอนหู = พระกรรเจียก

ผิวหน้า = พระราศี จมูก = พระนาสิก ปอด = พระปับผาสะ ปาก = พระโอษฐ์

คาง = พระหนุ อก = พระอุระ, พระทรวง หู = พระกรรณ รักแร้ = พระกัจฉะ

ดวงหน้า = พระพักตร์ สะดือ = พระนาภี อุจจาระ = พระบังคนหนัก น้ำตา = น้ำพระเนตร

ต้นขา = พระอุรุ พระอัสสุชล หัวเข่า = พระชานุ ต้นแขน = พระพาหุ แข้ง = พระชงฆ์

ข้อมือ = ข้อพระหัตถ์ ผิวหนัง = พระฉวี ข้อเท้า = ข้อพระบาท คิ้ว = พระขนง

ปัสสาวะ = พระบังคนเบา ลิ้นไก่ = มูลพระชิวหา ไรฟัน = ไรพระทนต์ นิ้วก้อย = พระกนิษฐา

คอ = พระศอ เนื้อ = พระมังสา ขน = พระโลมา เถ้ากระดูก = พระอังคาร

น้ำลาย = พระเขฬะ ตะโพก = พระโสณี เหงื่อ = พระเสโท

(เพิ่มเติม…)