Archive for the ‘ศิลปะ’ Category:

บุคคลสำคัญของโลก

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

         ถ้าพูดถึงศิลปินแล้ว  ดิฉันคิดว่าทุกท่านคงนึกถึงผลงานด้านการแสดง  ผลงานงานเพลง  หรือ  ผลงานทางด้านหนังสือ    ไม่ว่าจะเป็น วอลท์  ดิสนีย์  นักสร้างภาพยนตร์การ์ตูนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก  โดยเฉพาะการ์ตูนที่โด่งดังอย่างมิกกี้เมาส์ (Mickey Mouse)      มาร์ค  ทเวน  นักเขียนผู้ทีชื่อเสียงมากที่สุดจากผลงานการเขียนนวนิยายเรื่อง การผจญภัยของ ทอม  ซอว์เยอร์ (The Adventure of Tom Sawyer)    โมสาร์ท  นักดนตรีและนักแต่งเพลงคลาสสิกผู้มีผลงานประพันธ์เพลง  และเรียบเรียงดนตรีทั้งประเภทโอเปร่าและซิมโฟนี  รวมไปถึง  วิลเลียม  เชคสเปียร์  นักขียนบทละครที่มีชื่อเสียงของโลก  ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรื่องในแนวโศกนาฏกรรม  ละครชวนหัว  และละครประวัติศาสตร์  และยังมีศิลปินอีกมากมายที่น่าสนใจ  ซึ่งในวันนี้ทางเราได้จัดทำเว็บไซต์เพื่อรวบรวมศิลปินที่เป็นถือว่าเป็นบุคคลสำคัญของโลกมาให้ท่านทั้งหลายได้ชมและรับรู้ถึงประวัติที่น่าสนใจของศิลปินเหล่านี้ 

Artroom การวาดรูป

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

ปัจจุบันการสอนศิลปะทางwebก็มีมากมายให้คุณคลิกเข้าไปดู เราก็หวังว่าเราจะเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของคุณ ก่อนที่เราจะจัดทำwebนี้ขึ้นมามีผู้สนใจถามกันมามากว่าภาพนี้ลงสียังไง มีเทคนิคอะไรบ้างในฐานะที่เราเป็นผู้ที่รักศิลปะคนหนึ่ง จึงได้จัดทำwebขึ้นเพื่อ อธิบายศิลปะทั่วไป ตั้งแต่การวาดภาพการใช้สี ซึ่งเป็นความรู้ทางทฤษฎีและแนวปฏิบัติ โดยมีจุดมุงหมายให้นักศึกษาหรือบุคคลทั่วไปเกิดความรู้ความเข้าใจสามารถนำไปปฏิบัติ หรือประยุกต์ใช้ได้จริง และเราหวังว่า webของเราจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจทุกท่านไม่มากก็น้อย และถ้ามีข้อผิดพลาดประการใด ทางเราก็ขอรับคำติชมจากทุกท่าน เพื่อปรับปรุงแก้ไขwebของเราให้ดีขึ้นในโอกาสต่อๆไป

คณิตกับศิลปะ

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

 

       คณิตศาสตร์เป็นวิชาที่ทุกคนมองภาพว่าเป็นวิชาที่เกี่ยวกับตัวเลขมีความยากและซับซ้อน  การเรียนต้องอาศัยความตั้งใจสูงและสิ่งที่ตามมาคือ  ความเครียด  ความวิตกกังวล  ตลอดจนความล้มเหลวทางการเรียนในที่สุด  ความรู้สึกและความคิดเหล่านี้เป็นสาเหตุให้ในปัจจุบันมีผู้ศึกษาในสาขาวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์มีน้อยลงจนขาดแคลน  ซึ่งเป็นปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไขเป็นการด่วน  มิฉะนั้นแล้วประเทศไทยจะต้องเข้าสู่ภาวะที่ล้มเหลวทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างแน่นอน  เพราะขาดบุคลากรทางด้านนี้นั่นเอง

        แนวทางแก้ไขที่ทำได้คือ  การที่จะต้องทำให้นักเรียนเปลี่ยนความรู้สึกจากที่ว่าวิชาคณิตศาสตร์เป็นวิชาที่ยาก  เรียนแล้วเครียด  น่าเบื่อหน่าย  มาเป็น  วิชาคณิตศาสตร์เป็นวิชาที่เรียนแล้วสนุก  มีความน่าสนใจ  เป็นการผ่อนคลายความตรึงเครียด  และเป็นการสร้างจินตนาการทางการคิดที่กว้างไกล

        ศิลปะถือว่าเป็นสิ่งหนึ่งที่สามารถดึงดูดความสนใจของนักเรียนให้มีความชอบที่จะเรียนมากขึ้น  เพราะศิลปะเป็นวิชาที่ไม่มีผิดไม่มีถูก  ทุกคนสามารถเรียนได้  และส่วนใหญ่ก็มีความชอบอยู่แล้วเป็นทุนเดิม  วิชาคณิตศาสตร์กับศิลปะมีความเกี่ยวข้องกันอย่างแยกไม่ออกเลยที่เดียว  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาระเรขาคณิต  ซึ่งถือว่าเป็นพื้นฐานของศิลปะก็ว่าได้  ดังนั้นในการเรียนการสอนเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์ในส่วนของเรขาคณิตก็น่าจะใช้กิจกรรมเกี่ยวกับศิลปะที่เกิดจากเส้นตรง  มุม  ฯลฯ  มาให้นักเรียนได้ปฏิบัติในรูปแบบต่าง ๆ เช่น  วาดภาพ  ต่อรูป  โยงเส้น  ระบายสี  ฯลฯ

        รูปแบบหนึ่งที่น่าสนใจและเป็นกิจกรรมที่ใช้ความคิดสร้างสรรค์ความรู้ทางคณิตศาสตร์มาประกอบโดยอาศัยความประณีต  และความอดทนก็คือ  การทำทรงเรขาคณิต  ๓  มิติ  ในรูปแบบต่าง ๆ  โดยใช้เทคนิคการตัดกระดาษ  การพับกระดาษแล้วสอด (Origami)  เพื่อให้ได้ทรงเรขาคณิตในแบบต่าง ๆ  ผลงานที่ได้จะเป็นทรงเรขาคณิตรูปแบบต่าง ๆ  คือ ทรงสี่เหลี่ยม  ทรงสามเหลี่ยม  ทรงหลายเหลี่ยม ฯลฯ   ซึ่งชิ้นงานเหล่านี้มีรูปแบบและสีสันที่สวยงามแปลกตา  สามารถนำไปใช้เป็นอุปกรณ์การสอนสาระเรขาคณิต  สาระศิลปะ  ตลอดจนเป็นกิจกรรมเสริมให้กับนักเรียนในกิจกรรมชุมนุม  เพื่อให้นักเรียนได้ประดิษฐ์งานของนักเรียนเอง  ออกแบบชิ้นงานเอง  อันจะนำมาซึ่งความคิดสร้างสรรค์ที่หลากหลายและความสนุกสนานในการเรียนอีกด้วย

ซออู้

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

 

           ซออู้แม่กลอง มรดกทางวัฒนธรรมโดยปราชญ์ท้องถิ่น กล่าวถึงประวัติความเป็นมาของซอชนิดต่างๆ เน้นถึงส่วนประกอบของซออู้ ขั้นตอนการทำซออู้ การเตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการทำซออู้เป็นพิเศษ เช่น การเตรียมกะโหลกซอ การแกะลายกะโหลกการเตรียมคันทวน คันชัก ลูกบิด และหมอนหน้าซอ การประกอบเป็นซออู้ เป็นต้น พร้อมภาพประกอบทุกขั้นตอน

           ขอขอบคุณ นายสายหยุด(ลุงกลิ้ง) จันทรกูล และนายสมพร(หลอ) เกตุแก้ว (พญาซอ) ผู้ให้การสัมภาษณ์ รวมทั้งผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่มีส่วนร่วมทำให้ซออู้แม่กลองมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ขอกราบขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้ และหวังว่าจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อนักเรียนและผู้สนใจในเรื่องของซออู้

สุเหร่าเซโซเฟีย

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

สุเหร่าเซโซเฟีย
   สุเหร่าแห่งนี้ นอกจากจะเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกสมัยกลางแล้ว ยังเป็นสุเหร่าแห่งแรกที่มีความแปลกพิสดารกว่าสุเหร่าทั้งหลาย กล่าว เป็นสุเหร่าที่ดูกดัดแปลงมาจากโบสถ์คริสตศาสนา  สุเหร่าเซโซเฟีย มีเนื้อที่ 700 ตารางเมตร ภายในมีเสาค้ำแกะสลักลวดลายไว้ไว้อย่างงดงามจำนวน 180 ต้น ชั้นล่างเป็นขนาดใหญ่ 40 ต้น และชั้นบนเป็นขนาดเล็ก 68 ต้น หลังคาเป็นรูปโรมแบน มีหอแหลมจำนวนมาก เป็นศิลปะคริสเตียนผสมกับศิลปะอิสลามจนงดงามเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกแต่เดิม จักรพรรดิคอนสแตนติน เป็นผู้สร้างขึ้นเมื่อคริสตศวรรษที่ 13 เป็นโบสถ์ที่ใช้ประกอบพิธิทางศาสนาคริสตศาสนา ใช้เวลาสร้าง 17 ปี   ต่อมา พระเจ้าโมฮันเหม็ดที่ 2 ซึ่งนับถือศาสนาอิสลามได้ดัดแปลงโบสถ์แห่งนี้เป็นสุเหร่าอิสลาม แต่ยังคงรูปแบบความงดงามไว้อย่างเดิม อีกทั้งเติมศิลปะอิสลามเข้าไปให้วิจิตรตระการตายิ่งขึ้นอีกปัจจุบัน สุเหร่าเซโซเฟีย อยู่ในกรุงคอนแตนติโนเปิล ประเทศตุรกี จัดเป็นสิ่งมหัศจรรย์ 1 ใน 7 ของโลกยุคกลาง

กีตาร์โปร่ง

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

 

กีตาร์โปร่ง

 1. กีตาร์โปร่ง หรือ อาคูสติกกีตาร์ นั่นเอง ก็คือกีตาร์ที่มีลำตัวโปร่งไม่ต้องอาศัยไฟฟ้าในการเล่น ซึ่งสามารถที่จะพกพาไปเล่นได้ในทุก ๆ ที่ ไม่ต้องใช้อุปกรณ์อะไรให้วุ่นวาย สามารถแบ่งได้ดังนี้

 1.1 กีตาร์คลาสสิก (Classic Guitar) ซึ่งถือว่าเป็นต้นแบบของกีตาร์ในยุคปัจจุบันนั่นเองซึ่งมีลักษณะเด่นก็คือมีลูกบิดและแกนพันสายเป็นพลาสติก มีคอหรือฟิงเกอร์บอร์ดที่ใหญ่คือประมาณ 2 นิ้วลักษณะแบนราบ และใช้สายเอ็นหรือไนล่อน ส่วน 3 สายบน(สายเบส) จะทำด้วยไนล่อนหรือใยไหมแล้วพันด้วยเส้นโลหะเช่นเส้นทองแดงหรือบรอนซ์ ซึ่งทำให้มีความนุ่มมือเวลาเล่นไม่เจ็บเหมือน สายโลหะ จึงเหมาะกับคนที่อยากหัดกีตาร์แต่กลัวเจ็บนิ้ว

แบบลายพระโกศจันทน์พระพี่นางเสร็จแล้ว จัดแสดงโขนหลังเสร็จพระราชพิธี

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

               ความคืบหน้าจัดสร้างพระเมรุ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ล่าสุดกรมศิลปากรเตรียมหารือคณะกรรมการอำนวยการจัดมหรสพแสดงโขน หลังพระราชทานเพลิงพระศพพระพี่นาง- แบบลายพระโกศจันทน์เสร็จแล้ว พระเมรุมาศ-พระมหาพิชัยราชรถรอโปรดเกล้าฯ

               วันนี้ (7 พ.ค.) ที่กรมศิลปากร นายเกรียงไกร สัมปัชชลิต อธิบดีกรมศิลปากร ในฐานะเลขานุการจัดสร้างพระเมรุ สิ่งปลูกสร้างประกอบพิธี และการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ ในงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ แถลงข่าวความคืบหน้าว่า ตามที่คณะกรรมการอำนวยการจัดงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ได้กำหนดจัดพระราชพิธีเป็นเวลา 6 วัน ระหว่างวันที่ 14 -19 พฤศจิกายน ซึ่งหลังจากเสร็จงานพระราชพิธีแล้วทางสำนักการสังคีตได้เตรียมจัดมหรสพแสดงโขน และศิลปการแสดงนาฏศิลป์ พร้อมจัดนิทรรศการแสงหนึ่งคือรุ้งงาม เพื่อถวายสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ โดยกรมศิลปากร จะเสนอขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการอำนวยการชุดใหญ่อีกครั้ง 

               อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวอีกว่า การเรียกชื่อพระเมรุ ยังคงใช้คำเดิมอยู่ ส่วนจะใช้คำว่า พระเมรุมาศ จะต้องรอโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระอิสริยยศ และอัญเชิญพระศพบนพระมหาพิชัยราชรถ อย่างเป็นทางการก่อน ส่วนความคืบหน้าจัดสร้างพระเมรุ ขณะนี้สำนักสถาปัตยกรรมได้ดำเนินการขยายแบบพระเมรุขนาดเท่าจริงอัตราส่วน 1 : 25 เสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยการดำเนินงานทั้งหมดจะเสร็จทันตามแผนงานในเดือนตุลาคมนี้

                ด้าน นายนิยม กลิ่นบุบฝา ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านช่างศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กล่าวว่า น.อ.อา วุธ เงินชูกลิ่น ประธานออกแบบและจัดสร้างพระเมรุ ได้ออกแบบลายพระโกศจันทน์เสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยจะใช้แผ่นไม้จันทน์ขนาดกว้าง 60 ซม.ยาว 1 เมตร ประมาณ 20,000 แผ่น ฉลุเป็นลายใบเทศ กับลายกนกเป็นหลัก ส่วนผ้าทองย่นที่สั่งตรงมาจากประเทศจีน จำนวน 4,300 เมตร จะใช้ประดับผนัง คาน เสาของพระเมรุ และอาคารรายรอบ ในขณะเดียวกัน สำนักช่างสิบหมู่ยังได้ยึดประเพณีโบราณจัดสร้างทองแผ่ลวดเป็นธงประดับราชรถทุกองค์อีกด้วย

ประเภทของระนาด…อีกมากที่คุณไม่รู้

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

1) ระนาดเอก มีหลักฐานปรากฏว่ามีมาตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา มีส่วนประกอบที่ สำคัญแบ่งเป็น 3 ส่วนคือ

     1.1 รางระนาดเอก  เป็นส่วนที่ใช้ขึงผืนระนาดเอกทำหน้าที่เป็นกล่องขยายเสียงให้เกิดเสียงดังกังวาน มีรูปร่างคล้ายลำเรือคือส่วนหัวและท้ายรางโค้งขึ้น มีฐานรองอยู่ตรงส่วนกลางของส่วนโค้งด้านล่างเรียกว่า “เท้าระนาด” ส่วนประกอบที่สำคัญของรางระนาด ได้แก่ โขนระนาดเอก คือแผ่นไม้รูปพุ่มข้าวบิณฑ์ ที่ปิดส่วนหัวและท้ายของรางระนาด มีขนาดเท่ากันทั้งสองแผ่น ส่วนบนยาวรีส่วนล่างแหลมคล้ายยอดปราสาท โขนระนาดเอกมีชื่อเรียกอีก 2 ชื่อคือ หน้ายักษ์ และ หน้านาง โขนทั้งสองแบบมีความแตกต่างตรงขนาด ความกว้างยาวกล่าวคือ โขนหน้านางจะมีลักษณะเล็กกว่าหน้ายักษ์และเป็นที่นิยมในปัจจุบัน เพราะโขนหน้านางมีขนาดเล็กเรียวสวยงามกว่าหน้ายักษ์ ด้านในของโขนระนาดจะติดตะขอข้างละ 2 อัน เพื่อใช้แขวนผืนระนาด กระพุ้ง คือส่วนที่เป็นด้านข้างของระนาดทั้งสองข้าง ลักษณะของกระพุ้งด้านนอก จะป่องออก เพื่อคุณภาพของเสียงและความสวยงาม ท้อง คือส่วนที่อยู่ใต้รางระนาด ลักษณะเป็นไม้ยาวแผ่นเดียวทำไว้รองรับกระพุ้งทั้งสองข้างที่ตั้งขนานกัน ฐาน หรือ เท้าระนาด คือส่วนที่ติดกับท้องระนาด มีรูปร่างคล้ายปิรามิดทรงสี่เหลี่ยม แกะสลักเป็นชั้นเชิงลดหลั่นกันลงมา เพื่อความสวยงาม
     1.2 ผืนระนาดเอก  คือส่วนที่ขึงบนรางระนาด ประกอบด้วยลูกระนาดจำนวน 21 ลูก บางผืนมี 22 ลูก ลูกระนาดที่เพิ่มขึ้นเรียกว่า ลูกหลีก ผืนระนาดที่มี 22 ลูก   นิยมใช้บรรเลงในวงปี่พาทย์นางหงส์ และวงปี่พาทย์มอญ ลูกระนาดที่อยู่ซ้ายมือสุด (เสียงต่ำสุด) เรียกว่า ลูกต้น หรือ ลูกทวน ส่วนลูกระนาดที่อยู่ขวามือสุด (เสียงสูงสุด กรณีที่มี 21 ลูก) เรียกว่า ลูกยอด   มีการแต่งเทียบเสียง โดยการติดตะกั่วผสมเทียนขี้ผึ้งบริเวณใต้ท้องด้านล่างริมสุดของลูกระนาดทั้งสองข้าง เพื่อให้ได้ระดับเสียงตามที่ต้องการ

 

  (เพิ่มเติม…)

เบอร์รี่………ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts
 
       เบอร์รี่ที่เรารู้จักกันนั้มีมากมายค่ะ  ไม่ว่าจะเป็นทั้งสตรอเบอร์รี่ บลูเบอร์รี่ ราสเบอร์รี่ ….และอีกหลายๆอย่างนับไม่ถ้วน ซึ่งแต่ละชนิดก็ให้ประโยชน์ต่างกันไป
 
        แต่ว่าวันนี้เรามาทำความรู้จักกับประโยชน์และคุณค่าของผลไม้ตระกูลนี้กันดีกว่านะค่ะ

 สตรอเบอร์รี่   

     โดยส่วนใหญ่แล้วเรารู้จักกันดีว่าสตรอเบอร์รี่เป็นผลไม้สายพันธุ์ต่างชาติที่มีความสวยงามน่ากิน มีรสเปรี้ยวอมหวาน
สีสันสดใส แต่ความจริงแล้วนั้นสตรอเบอร์รี่มีดีกว่านั้นมาก
     สตรอเบอร์รี่ถือกำเนิดมาบนโลกเมื่อประมาณช่วงของ ค.ศ.1000 ในทวีปยุโรป ที่มีภูมิอากาศค่อนข้างหนาวเย็น
จึงยากที่จะหาพบในประเทศไทย ที่มีอากาศร้อน แต่ในปัจจุบันสตรอเบอร์รี่จัดเป็นผลไม้เมืองหนาวอีกชนิดหนึ่งที่สามารถปลูกได้ในแถบภาคเหนือของประเทศไทย
 ประโยชน์ของสตรอเบอร์รี่
  – เป็นผลไม้ที่มีพลังงานต่ำ จึงเหมาะสำหรับ ลดความอ้วน
  – วิตามินซีสูง สามารถป้องกันโรคหวัดได้เมื่อทานเป็นประจำ
  – ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระได้
  – ลดความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก และช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเนื้องอกได้
  – ช่วยล้างพิษ  ทำให้ร่างกายสดชื่นผ่อนคลาย
 แนวทางที่จะได้ประโยชน์สูงสุดจากสตรอเบอร์รี่
ควรเก็บในตู้เย็นและทานทันทีหลังจากซื้อ เพราะ วิตามินซี และสารต้านอนุมุลอิสระอื่นๆ ในสตรอเบอร์รี่ไม่คงตัว
แต่การที่ทานแบบสดๆ จะทำให้ได้รับประโยชน์และคุณค่าของสตรอเบอร์รี่สูงสุด
                                           ______________________
  (เพิ่มเติม…)

ประเภทงานทัศนศิลป์

Written on พฤศจิกายน 5th, 2009 by editor_aeno shouts

จิตรกรรม หมายถึง การสร้างสรรค์ผลงานทัศนศิลป์บนพื้นระนาบด้วยวิธีการลาก การระบายสีลงบนพื้นผิววัสดุที่มีความราบเรียบ เช่นกระดาษ ผ้าใบ แผ่นไม้ เป็นต้น เพื่อให้เกิดเรื่องราวและความงามตามความรู้สึกนึกคิดและจินตนาการของผู้วาด จำแนกออกได้ 2 ลักษณะ ดังนี้

ภาพวาด (drawing) เป็นศัพท์ทางทัศนศิลป์ที่ใช้เรียกภาพวาดเขียน ภาพวาดเส้น แบบเป็น 2 มิติ คือ มีความกว้างและความยาว โดยใช้วัสดุต่างๆ เช่น ดินสอดำ สีไม้ สีเทียน เป็นต้น

ภาพเขียน ( painting) เป็นการสร้างงาน 2 มิติ บนพื้นระนาบด้วยสีหลายสี เช่น การเขียนภาพด้วยสีน้ำ สีดินสอ สีน้ำมัน เป็นต้น

3.2 ประติมากรรม ( sculpture)  ประติมากรรม หมายถึง การสร้างงานทัศนศิลป์ที่เกิดจากกรปั้น การแกะสลัก การหล่อ การเชื่อม เป็นต้น โดยมีลักษณะ 3 มิติ คือ มีความกว้าง ความยาว และความหนา เช่นรูปคน รูปสัตว์ รูปสิ่งของ เป็นต้น ประติมากรรมจำแนกได้เป็น 3 ลักษณะ ดังนี้ แบบนูนต่ำ ( bas-relief) เป็นการปั้นหรือสลักโดยให้เกิดภาพที่นูนขึ้นจากพื้นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น เช่น รูปบนเหรียญต่างๆ (เหรียญบาท เหรียญพระห้อยคัว) เป็นต้น 

   (เพิ่มเติม…)

เรื่องที่เก่ากว่า